Gedonder tsjin De Donger

Doe’t Harns der noch net wie en dus ek gjin Feriening foar de Waadsee, waard benoarden Dokkum troch in ploechje minsken in terpke opsmiten. Dan kinne we in bytsje droech sitte tochten se. Fansels hiene se folle better nei it waarmere suden ta gean kinnen, mar dat docht er no efkes net ta. De minsken wennen nei tefredenheid op harren terpke en doet de Waadsee him hieltyd mear weromluts koe de fruchtbere grūn om it terpke hinne brūkt wurde foar ikkerbou: nōt, mar ek jerappels, sipels en woartels waaksten rūnom ryklik . En simmerdeis hiene se it der drok mei. Ploechje, siedzje, skoffelje en by eintsjebeslśt de rispinge. Winterdeis hienen de lju lykwols net folle te dwaan, seker neidat de baarch slachte wie, wie der suver hast gjin wurk mear en wie it wachtsjen wer op de nije simmer. De winterjūnen wiene lang en as de stoarmen it kearsljocht net dōven, sieten de minsken deun byinoar op it terpke. Om wat ferdivedaasje te hawwen dienen se spultsjes. Se dominearen in soad mar der waard ek in protte damd. Gewoan Hollānsk, mar ek wol ‘earst kwyt’. Ieuwen en ieuwen lang fermakken de minsken op it terpke harren winterdeis dźrmei en it libben wie goed. . . Oant op in dei –it sil healwei de njoggentjinde ieuw west ha- der en nije dūmny kaam. Fol fjoer ferkundige hy sneins it evangeelje mar hy learde de minsken ek in nij spultsje. Sels hie er it yn syn studintetiid yn Leiden leard en om ‘t er it graach dwaan mocht moast er sjen tsjinstanners te krijen. Dat koe net oars dan troch de minsken op it terpke ek it skaken te learen, want oer dat spultsje hawwe wy it. En nuver wie it, mar it die al gau bliken dat de terpbewenners aardichheid hiene oan it gesko mei kening, lopers, hynders, tuorren en pionnen. Ek neidat dūmny allang wer nei it westen weromkeard wie – hy krige op it terpke al gau lźst fan ‘delslachtigens’ en hy skreau swartgallige ferskes- bleaunen de minsken op it terpke skaken. Sa gau se jūns de hutspot op hienen kaam it skaakboerd foar it ljocht en ta de nacht śt bestookten se inoar mei alderhande iepenings farianten en einspulteoryen. En it duorre net lang of it wie rūnom bekend dat dźr op dat terpke benoarden Dokkum, middenmank de slinken fan de waadsee de lju omraak skake koene. Troch de jierren hinne is dat sa bleaun ek al binne de terpbewenners –it hjit der no Brandgum- opnommen yn de ‘vaart der volkeren’. Ofrūne freedtejūn hawwe de fertsjinwurdigers fan Westergoo śt Boalsert dat merkbite kinnen. Harm-Jan Dijkstra wie de ienige dy’t in partij winnen koe. Siebe de Jong spile kamp, mar alle oaren (Mark Masmeijer, André Buter, Fokke de Boer, Taeke Bergsma, Hidde Sinia en Jos Dölle) moasten beliis jaan. Der stie net folle mear op it spul, mar dat it doarp de stźd sa te fiter nimt, dat docht dochs wol in bytsje sear. De Donger I-Westergoo I: 6.5-1.5

HJD